جرم قتل، سنگینترین جرمی است که یک انسان میتواند مرتکب شود و قانونگذار نیز شدیدترین مجازاتها را برای آن در نظر گرفته است. اما گاهی، فردی مستقیماً در ارتکاب قتل دخالت ندارد، ولی با اعمال خود، راه را برای قاتل هموار میسازد. در این مقاله از وکیل زوم، قصد داریم به طور کامل و از منظر حقوقی، به بررسی جرم “معاونت در قتل” و تمام زوایای آن بپردازیم.
آیا میدانید نقش شما در یک پرونده قتل چگونه تفسیر میشود؟
در پروندههای کیفری سنگین، هر دفاع اشتباه یا اظهارنظر نسنجیده میتواند مرز بین تبرئه و محکومیت را جابجا کند.
تعریف حقوقی معاونت در جرم چیست؟
قبل از ورود به بحث اصلی یعنی معاونت در قتل، باید ابتدا با مفهوم کلی “معاونت در جرم” آشنا شویم. بر اساس ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی، معاون در جرم کسی است که مستقیماً در ارتکاب عمل مجرمانه شرکت نداشته، اما به یکی از طرق زیر، وقوع جرم را تسهیل کرده یا مباشر (فاعل اصلی) را به ارتکاب آن تشویق نموده است:
- تحریک، ترغیب، تهدید یا تطمیع مباشر برای ارتکاب جرم.
- ارائه ابزار و وسایل ارتکاب جرم با علم به قصد مباشر.
- ارائه طریق و راهنمایی در چگونگی ارتکاب جرم.
- تسهیل وقوع جرم از طریق اقدامات دیگر.
نکته کلیدی در اینجا این است که باید بین عمل معاون و عمل مباشر، “وحدت قصد” وجود داشته باشد. یعنی معاون باید بداند که اقدامات او در راستای کمک به وقوع یک جرم مشخص (در اینجا قتل) صورت میگیرد.
مجازات معاونت در قتل چیست؟
مجازات معاونت در جرم، تابعی از مجازات مباشر اصلی است. قانونگذار در ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی، تکلیف این موضوع را روشن کرده است. بیایید مجازات معاونت را بر اساس انواع قتل بررسی کنیم:
مجازات معاونت در قتل عمد
جرم قتل عمد طبق قانون، مجازات قصاص نفس را در پی دارد. بر اساس بند «الف» ماده ۱۲۷، مجازات معاونت در جرمی که مجازات قانونی آن سلب حیات (اعدام یا قصاص) است، حبس تعزیری درجه دو یا سه خواهد بود.
- حبس درجه دو: حبس بیش از پانزده تا بیست و پنج سال.
- حبس درجه سه: حبس بیش از ده تا پانزده سال.
بنابراین، کسی که در قتل عمدی معاونت کند، به حبس طویلالمدت از ده تا بیست و پنج سال محکوم خواهد شد. تعیین دقیق میزان حبس در این بازه، به تشخیص قاضی و با در نظر گرفتن عواملی مانند انگیزه متهم، میزان تأثیر اقدامات او و وضعیت مقتول بستگی دارد.
مجازات معاونت در قتل شبه عمد و خطای محض
قتل شبه عمد و خطای محض، مجازات قصاص ندارند و مجازات اصلی آنها پرداخت دیه و در مواردی حبس تعزیری است. طبق ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی، مجازات معاون در این جرائم، یک تا دو درجه پایینتر از مجازات قانونی مباشر جرم است.
برای مثال، اگر مجازات حبس برای مباشر قتل شبه عمد، حبس تعزیری درجه شش (حبس از شش ماه تا دو سال) باشد، مجازات معاون او میتواند حبس درجه هفت (از سه ماه تا شش ماه) یا هشت (تا سه ماه) باشد. قاضی دادگاه با توجه به شرایط پرونده، میزان مجازات را تعیین میکند.
تفاوت کلیدی معاونت با مشارکت
یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن “معاونت” با “مشارکت در جرم” است. این دو مفهوم حقوقی کاملاً متفاوت هستند و مجازاتهای مختلفی دارند.
- شریک در جرم (مشارکت): طبق ماده ۱۲۵ قانون مجازات اسلامی، شریک کسی است که مستقیماً در عملیات اجرایی جرم دخالت دارد. برای مثال، در یک قتل، یک نفر دستان مقتول را میگیرد و نفر دیگر با چاقو ضربه میزند. هر دوی این افراد “شریک” در قتل محسوب میشوند و مجازات آنها اصولاً مانند مجازات مباشر اصلی است (یعنی قصاص).
- معاون در جرم: همانطور که گفتیم، معاون در عملیات اجرایی مستقیم دخالتی ندارد. او فقط زمینهساز و تسهیلکننده است. او در صحنه جرم حضور فیزیکی ندارد یا اگر هم دارد، نقشی در اجرای خود عمل کشتن ایفا نمیکند.
تشخیص مرز بین این دو، بسیار حساس و تخصصی است و میتواند سرنوشت یک پرونده را به کلی تغییر دهد. یک دفاع حقوقی قوی میتواند اثبات کند که عمل متهم در حد معاونت بوده و نه مشارکت در قتل، که این امر منجر به تفاوت فاحشی در مجازات (از قصاص به حبس) میشود.
آیا معاونت در شروع به قتل هم جرم است؟
پاسخ به این سوال منفی است. طبق تبصره ماده ۱۲۸ قانون مجازات اسلامی، برای تحقق جرم معاونت، لازم است که جرم اصلی (قتل) به طور کامل واقع شده باشد. اگر شخصی دیگری را برای ارتکاب قتل تحریک کند و سلاحی هم در اختیار او بگذارد، اما مباشر اصلی پیش از هر اقدامی پشیمان شود یا توسط پلیس دستگیر شود، جرمی تحت عنوان “معاونت در شروع به قتل” وجود نخواهد داشت.
البته این بدان معنا نیست که معاون هیچ مجازاتی نمیبیند. اگر خود عمل معاون (مثلاً تهیه غیرقانونی سلاح) به تنهایی جرم باشد، فرد به مجازات همان جرم مستقل محکوم خواهد شد، نه به مجازات معاونت.
فرآیند شکایت و رسیدگی قضایی به جرم معاونت در قتل
آگاهی از مسیر قانونی و مراحل دادرسی در پروندههای کیفری، حق طبیعی هر شهروند و گام اول برای احقاق حق است. اگر اولیای دم یا وکیل آنها قصد تعقیب قانونی معاون در قتل را داشته باشند، باید فرآیندی مشخص را طی کنند. در ادامه، مراحل شکایت تا صدور حکم نهایی را به صورت گام به گام تشریح میکنیم.
گام اول: ثبت شکوائیه در دفاتر خدمات قضایی
شروع هر فرآیند کیفری با ثبت شکایت رسمی آغاز میشود.
- مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: اولیای دم مقتول (یا وکیل قانونی آنها) به عنوان شاکی، باید با در دست داشتن مدارک هویتی و هرگونه مستندات اولیه، به یکی از این دفاتر مراجعه کنند.
- ثبت نام در سامانه ثنا: پیشنیاز اصلی برای ثبت هرگونه دادخواست یا شکوائیه، ثبت نام و احراز هویت در سامانه ثنا (ثبت نام الکترونیک قضایی) است. کلیه ابلاغیههای بعدی از طریق همین سامانه به اطلاع طرفین دعوا خواهد رسید.
- تنظیم و ثبت شکوائیه: در این مرحله، شرح کاملی از واقعه و دلایلی که ظن به معاونت فرد مشخصی را ایجاد کرده، در قالب یک شکوائیه تنظیم و به صورت الکترونیکی برای دادسرای صالح (دادسرای محل وقوع جرم) ارسال میگردد.
گام دوم: مرحله تحقیقات مقدماتی در دادسرا
پس از ثبت شکایت، پرونده وارد مرحله حساس تحقیقات مقدماتی به ریاست دادستان و توسط بازپرس میشود.
- ارجاع پرونده به شعبه بازپرسی: دادسرا پرونده را به یکی از شعب بازپرسی ویژه جرائم علیه اشخاص ارجاع میدهد.
- جمعآوری دلایل و بازجویی: بازپرس دستورات لازم را برای جمعآوری ادله به ضابطان دادگستری (معمولاً پلیس آگاهی) صادر میکند. این تحقیقات شامل بازجویی از متهم به معاونت، تحقیق از شهود، بررسی تماسها، پیامکها، فیلمهای دوربین مداربسته و هر مدرک دیگری است که بتواند به کشف حقیقت کمک کند. هدف اصلی در این مرحله، احراز یا عدم احراز ارکان سهگانه جرم معاونت، به ویژه رکن مادی و معنوی است.
گام سوم: اتخاذ تصمیم نهایی توسط بازپرس
پس از تکمیل تحقیقات، بازپرس باید درباره سرنوشت پرونده تصمیمگیری کند.
- صدور قرار منع تعقیب: اگر دلایل کافی برای انتساب اتهام معاونت به متهم وجود نداشته باشد یا عمل متهم اساساً فاقد وصف مجرمانه باشد، بازپرس قرار منع تعقیب صادر میکند. این قرار به شاکی ابلاغ شده و قابل اعتراض در دادگاه کیفری است.
- صدور قرار جلب به دادرسی: در صورتی که بازپرس دلایل را برای مجرمیت متهم کافی بداند، قرار جلب به دادرسی صادر کرده و پس از موافقت دادستان، کیفرخواست تنظیم میشود. کیفرخواست در واقع ادعانامه دادستان علیه متهم است که در آن نوع اتهام، دلایل و مواد قانونی استنادی ذکر شده است.
گام چهارم: رسیدگی در دادگاه کیفری یک
با صدور کیفرخواست، پرونده برای محاکمه به مرجع صالح یعنی دادگاه کیفری یک ارسال میشود.
- تشکیل جلسه دادرسی: دادگاه با حضور نماینده دادستان، متهم و وکیل او، و شکات (اولیای دم) و وکیلشان تشکیل جلسه میدهد.
- بررسی ادله و استماع دفاعیات: در این مرحله، قاضی (یا قضات) دادگاه به دقت محتویات پرونده، کیفرخواست دادستان، ادله ارائه شده و دفاعیات متهم و وکیل او را استماع و بررسی میکند. این مرحله، بزنگاه اصلی برای ارائه یک دفاع حقوقی مستدل توسط وکیل است.
- صدور رأی: پس از پایان رسیدگی، دادگاه ختم جلسه را اعلام و اقدام به صدور رأی میکند. این رأی یا حکم برائت (در صورت عدم احراز جرم) و یا حکم محکومیت متهم به مجازات مقرر قانونی (حبس تعزیری درجه دو یا سه) خواهد بود. این رأی نیز قابل تجدیدنظرخواهی در دیوان عالی کشور است.
آمر به قتل کیست و چه مجازاتی دارد؟
در سلسله مراتب ارتکاب جرم، گاهی فردی نه به عنوان شریک و نه به عنوان معاون، بلکه در جایگاه قدرتمندتری قرار میگیرد: آمر یا دستور دهنده به قتل. قانونگذار ایران میان کسی که صرفاً دیگری را تحریک میکند (معاون) و کسی که با استفاده از نفوذ و قدرت خود، به دیگری دستور میدهد، تفاوت قائل شده و برای حالت دوم، مجازات متفاوتی در نظر گرفته است.
تفاوت آمر با معاون چیست؟
تفاوت اصلی در رابطه قدرت و نحوه تأثیرگذاری است.
- معاون: با تحریک، ترغیب یا تطمیع، اراده مجرمانه را در مباشر (قاتل) تقویت یا ایجاد میکند، اما یک رابطه آمرانه و مبتنی بر فرمان وجود ندارد.
- آمر (دستور دهنده): به دلیل وجود یک رابطه خاص (مانند رابطه کاری، نظامی یا سلسله مراتبی) یا با استفاده از ابزار فشار، به مباشر فرمان ارتکاب قتل را میدهد. در اینجا، مباشر به نوعی خود را ملزم به اجرای دستور میبیند.
مجازات آمر به قتل در قانون مجازات اسلامی
برای تعیین مجازات دستور دهنده، باید دو حالت را از یکدیگر تفکیک کرد:
۱. آمریت همراه با اکراه و اجبار
این حالت شدیدترین نوع آمریت است. زمانی که آمر، مباشر را به گونهای تحت فشار غیرقابل تحمل قرار دهد که ارادهاش سلب شود، قانون تکلیف را در ماده ۳۷۵ قانون مجازات اسلامی مشخص کرده است. این ماده صراحتاً بیان میدارد:
«اکراه در قتل… مجوز قتل نیست و مرتکب [مباشر]، قصاص میشود و اکراهکننده [آمر]، به حبس ابد محکوم میگردد.»
بنابراین، اگر شخصی با تهدید جانی یا مالی شدید، دیگری را وادار به کشتن فردی کند، خود مباشر قصاص شده و آمر به حبس ابد محکوم خواهد شد. قانونگذار با این حکم، هم بر غیرقابل توجیه بودن قتل حتی در شرایط اکراه تأکید کرده و هم جایگاه آمر را به عنوان مسبب اصلی معنوی، با مجازاتی سنگین مواجه ساخته است.
۲. آمریت بدون اکراه
گاهی دستور به قتل بدون هیچگونه اجبار یا اکراهی صادر میشود. برای مثال، یک فرمانده به سرباز تحت امر خود دستور قتل یک غیرنظامی را میدهد. در این حالت، چون مباشر (سرباز) میتوانسته از اجرای دستور غیرقانونی سرپیچی کند، مسئولیت اصلی با اوست.
در چنین شرایطی، عمل آمر مشمول عنوان کلی “معاونت در قتل” از طریق “تحریک” قرار میگیرد. در واقع، دستور او نوعی تحریک قوی برای ارتکاب جرم تلقی میشود. در نتیجه، مجازات او همان مجازات معاونت در قتل عمد، یعنی حبس تعزیری درجه دو (بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال) یا درجه سه (بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال) خواهد بود. تشخیص اینکه عمل آمر از مصادیق کدام بند است، با توجه به جزئیات پرونده بر عهده قاضی دادگاه است.
مجموعه وکیل زوم با بررسی دقیق روابط میان افراد درگیر در پرونده، میتواند به تفکیک دقیق نقش آمر، معاون و مباشر پرداخته و بهترین استراتژی دفاعی را تدوین نماید.
ارکان تشکیل دهنده جرم معاونت در قتل
برای اینکه جرمی تحت عنوان “معاونت در قتل” محقق شود و بتوان فردی را به این اتهام تحت پیگرد قانونی قرار داد، باید سه رکن اصلی به طور همزمان وجود داشته باشند. عدم وجود حتی یکی از این ارکان، مانع از تحقق جرم معاونت خواهد شد.
رکن قانونی: مبنای جرمانگاری
رکن قانونی به این معناست که باید یک ماده قانونی مشخص، عملی را جرمانگاری کرده و برای آن مجازات تعیین نموده باشد. اصل “قانونی بودن جرائم و مجازاتها” ایجاب میکند که هیچ عملی جرم محسوب نشود مگر به موجب قانون. مبنای قانونی جرم معاونت در قتل، تلفیقی از مواد زیر است:
- ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی: این ماده به طور کلی، تعریف و مصادیق معاونت در جرم را بیان میکند.
- مواد مربوط به قتل: مواد ۲۹۰ (قتل عمد)، ۲۹۱ (قتل شبه عمد) و ۲۹۲ (قتل خطای محض) قانون مجازات اسلامی، خود عمل اصلی (قتل) را جرمانگاری کردهاند.
بنابراین، زمانی که اقدامات یک فرد با مصادیق ماده ۱۲۶ منطبق بوده و در راستای تحقق یکی از انواع قتل باشد، رکن قانونی جرم معاونت در قتل محقق شده است.
رکن مادی: عمل فیزیکی معاون
رکن مادی شامل رفتار فیزیکی و ملموسی است که معاون انجام میدهد. این رفتار باید یکی از مصادیق ذکر شده در ماده ۱۲۶ باشد. بیایید این موارد را در قالب جرم قتل بررسی کنیم:
- تحریک و ترغیب: فرض کنید شخصی با وعدههای مالی یا تحریک حس انتقامجویی، دیگری را به کشتن فردی خاص ترغیب کند. این “ترغیب کردن” همان رفتار مادی است.
- تهیه وسیله: شخصی با علم به اینکه دوستش قصد کشتن فردی را دارد، یک قبضه سلاح گرم یا یک چاقوی آغشته به سم را برای او تهیه میکند. “تهیه کردن سلاح” رفتار مادی جرم است.
- ارائه طریق: فردی که نگهبان یک ساختمان است، نقشه کامل ساختمان و زمان تعویض پستها را در اختیار قاتل قرار میدهد تا او بتواند به راحتی وارد شده و مقتول را به قتل برساند. “ارائه نقشه و اطلاعات” رفتار مادی است.
- تسهیل وقوع جرم: شخصی درب منزل مقتول را باز میگذارد یا سیستم امنیتی را از کار میاندازد تا قاتل بتواند بدون مانع وارد شود. این “تسهیل کردن” نیز رفتار مادی محسوب میشود.
نکته بسیار مهم این است که باید یک رابطه سببیّت بین عمل معاون و وقوع قتل توسط مباشر وجود داشته باشد. یعنی اگر کمک و اقدام معاون نبود، جرم قتل اصلاً اتفاق نمیافتاد یا حداقل به آن شکل واقع نمیشد.
رکن معنوی: قصد و نیت مجرمانه
این رکن به نیت و قصد درونی معاون بازمیگردد و خود به دو بخش تقسیم میشود:
- قصد تسهیل جرم (سوءنیت عام): معاون باید آگاهانه و با اراده، قصد انجام یکی از رفتارهای مادی (مثل تهیه سلاح یا تحریک) را داشته باشد.
- وحدت قصد با مباشر (سوءنیت خاص): این بخش مهمترین جزء رکن معنوی است. معاون باید بداند که اقدامات او در راستای کمک به وقوع “جرم قتل” است. به عبارت دیگر، باید بین او و قاتل اصلی، وحدت قصد در نتیجه مجرمانه (کشته شدن مقتول) وجود داشته باشد.
برای مثال، اگر شما یک چاقو به دوستتان بفروشید و او بدون اطلاع شما با آن چاقو مرتکب قتل شود، شما معاون در قتل نیستید؛ زیرا “وحدت قصد” وجود نداشته و شما از نیت او بیخبر بودهاید. اما اگر بدانید که او برای کشتن فردی مشخص آن چاقو را میخواهد و با همین علم آن را به او بدهید، رکن معنوی محقق شده است. در پروندههای پیچیده، اثبات همین وحدت قصد، یکی از چالشهای اصلی برای دادستان و وکلای طرفین است و تیم وکیل زوم تجربیات موفقی در این زمینه دارد.
نقش وکیل متخصص در پرونده معاونت در قتل؛ فراتر از یک دفاع ساده
اتهام معاونت در قتل، یکی از پیچیدهترین و حساسترین عناوین مجرمانه است که مرز باریکی با تبرئه یا محکومیتهای سنگین دارد. در این آوردگاه قضایی، حضور یک وکیل متخصص در پروندههای قتل صرفاً یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای حفظ حقوق موکل، چه در جایگاه متهم و چه در مقام شاکی (اولیای دم) است. مجموعه وکیل زوم با تکیه بر دانش و تجربه خود، نقشی حیاتی در این پروندهها ایفا میکند.
۱. دفاع تخصصی از متهم به معاونت
وکیل متخصص در دفاع از متهم، نقشی چندوجهی و تعیینکننده دارد:
- تشکیک در ارکان جرم: سنگ بنای دفاع، به چالش کشیدن ارکان سهگانه جرم است. وکیل با تحلیل دقیق پرونده، تلاش میکند فقدان رکن مادی (مثلاً اثبات اینکه عمل متهم تأثیر مستقیمی در وقوع قتل نداشته) یا رکن معنوی (اثبات عدم وجود وحدت قصد با قاتل) را به دادگاه نشان دهد. اثبات اینکه متهم از نیت اصلی مباشر برای ارتکاب قتل بیاطلاع بوده، میتواند مسیر پرونده را به کلی تغییر دهد.
- تفکیک معاونت از عناوین مشابه: وکیل مجرب میتواند با استدلال حقوقی قوی، مرز میان معاونت، مشارکت و یا حتی آمریت را مشخص کند. گاهی ممکن است عمل متهم در واقع مصداق معاونت نبوده و عنوان مجرمانه سبکتری داشته باشد یا اساساً فاقد وصف کیفری باشد.
- نظارت بر فرآیند تحقیقات: حضور وکیل از ابتدای بازجوییها در دادسرا، تضمین میکند که حقوق قانونی متهم رعایت شده، سوالات جهتدار پرسیده نشود و اقاریر تحت فشار اخذ نگردد. این نظارت، از شکلگیری یک پرونده ناقص و مغرضانه جلوگیری میکند.
- جمعآوری ادله به نفع موکل: وکیل صرفاً به ادله موجود در پرونده اکتفا نمیکند. او فعالانه به دنبال جمعآوری مدارک، شهود و مستنداتی میگردد که بیگناهی موکل یا حداقل، عدم انطباق عمل او با عنوان معاونت در قتل را اثبات نماید.
۲. پیگیری حقوق اولیای دم (شاکی)
نقش وکیل برای شاکی پرونده نیز کمتر از دفاع از متهم نیست:
- اثبات رابطه سببیت: بزرگترین چالش برای شاکی، اثبات رابطه مستقیم بین اقدامات معاون و وقوع قتل توسط مباشر است. وکیل با تجربه میداند چگونه با استفاده از شواهد موجود (مانند پرینت مکالمات، شهادت شهود، یا تحلیل رفتارها) این پل ارتباطی را برای قاضی ترسیم و اثبات کند.
- جلوگیری از تضییع حق: گاهی ممکن است به دلیل پیچیدگیها، نقش کلیدی یک فرد در وقوع جرم نادیده گرفته شود. وکیل شاکی تضمین میکند که تمام افراد درگیر، از مباشر و شریک گرفته تا معاون، به درستی شناسایی شده و تحت تعقیب قانونی قرار گیرند تا عدالت به طور کامل اجرا شود.
- پیگیری موثر پرونده: وکیل با تسلط بر فرآیندهای قضایی، از اطاله دادرسی بیهوده جلوگیری کرده و با پیگیری مستمر در دادسرا و دادگاه، اجازه نمیدهد پرونده به حاشیه رانده شود.
در نهایت، پرونده معاونت در قتل، صحنه تقابل ادله و تفاسیر حقوقی است. موفقیت در این صحنه بیش از هر چیز به توانایی ارائه یک روایت حقوقی منسجم و مستدل بستگی دارد؛ مهارتی که در قلب تخصص وکلای کارآزموده قرار دارد.
جمعبندی و توصیه حقوقی
معاونت در قتل جرمی سنگین با مجازات حبس طویلالمدت است. اثبات آن نیازمند وجود همزمان ارکان قانونی، مادی و معنوی است. هرگونه کمک به وقوع قتل، اگر با علم و قصد باشد، شما را در معرض اتهامی جدی قرار میدهد.
در دنیای پیچیده قوانین، اولین قدم، تعیینکننده است.
اجازه دهید تیم متخصص وکیل زوم، پیچیدگیهای مسیر را برای شما هموار کرده و یک راهکار حقوقی دقیق برایتان ترسیم کند.
- هدف جلسه اول: تشخیص دقیق مسئله و شفافسازی مسیر پیش رو.
سوالات متداول درباره مشارکت در قتل
اگر ندانم اسلحهای که به دوستم میدهم برای قتل استفاده میشود، آیا معاون محسوب میشوم؟
خیر. یکی از ارکان اصلی معاونت، “وحدت قصد” با مباشر است. اگر از نیت او برای قتل بیاطلاع باشید، رکن معنوی جرم محقق نشده و شما معاون نخواهید بود.
مجازات معاونت در قتل عمدی که منجر به رضایت اولیای دم شود چیست؟
با رضایت اولیای دم، قصاص از مباشر ساقط میشود. اما جنبه عمومی جرم باقی است. دادگاه با توجه به شرایط، برای معاون نیز مطابق مقررات مربوط به تخفیف مجازات یا تعلیق، تصمیمگیری خواهد کرد ولی مجازات حبس او به طور کامل منتفی نمیشود.
آیا رانندهای که قاتل را به صحنه جرم میرساند و از نیت او آگاه است، معاون است؟
بله. این عمل مصداق بارز “تسهیل وقوع جرم” است. از آنجا که راننده از قصد قاتل آگاه بوده (وحدت قصد)، به عنوان معاون در قتل تحت تعقیب قرار گرفته و به مجازات حبس درجه دو یا سه محکوم خواهد شد.
اگر کسی را تهدید کنم که فرد دیگری را بکشد، چه جرمی مرتکب شدهام؟
این عمل “تهدید” برای ارتکاب جرم، یکی از مصادیق صریح معاونت در قتل است که در ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی ذکر شده و در صورت وقوع قتل، شما به عنوان معاون مجازات خواهید شد.
تفاوت مجازات معاونت با شروع به قتل چیست؟
معاونت در قتل زمانی محقق میشود که قتل کامل اتفاق بیفتد. اما شروع به قتل مربوط به خود مباشر اصلی است که عملیات اجرایی را آغاز کرده ولی به نتیجه نرسیده است. مجازات این دو کاملاً متفاوت است و اصولا جرمی به نام “معاونت در شروع به قتل” نداریم.
آیا صرف حضور در صحنه قتل به معنای معاونت است؟
خیر. صرف حضور بدون انجام هیچکدام از اعمال مادی ذکر شده در قانون (تحریک، تهیه وسیله، تسهیل و…) و بدون داشتن وحدت قصد با قاتل، به معنای معاونت نیست. البته ممکن است فرد به اتهامات دیگری مانند عدم کمک به مصدوم تحت تعقیب قرار گیرد.
