طلاق توافقی، به ظاهر سادهترین و سریعترین مسیر برای پایان دادن به یک زندگی مشترک است. اما در عمل، این «توافق» پر از جزئیات و چالشهای حقوقی است که ندانستن آنها میتواند آینده مالی و روانی شما را برای سالها تحت تاثیر قرار دهد. در این راهنمای کامل، من به عنوان یک وکیل با تجربه، تمام مراحل، قوانین، تلهها و نکات کلیدی طلاق توافقی را بر اساس آخرین تغییرات قانونی (سال ۱۴۰۴) برای شما کالبدشکافی میکنم تا با دیدی باز و تصمیمی آگاهانه قدم بردارید.
آیا توافق شفاهی امروز، فرآیند قانونی شما را ماهها به تأخیر میاندازد؟
عدم مستندسازی دقیق در طلاق توافقی، ریسک بازگشت به دادگاه و صرف هزینههای مجدد را به طور چشمگیری افزایش میدهد؛ تعیین تکلیف حقوقی شما باید سریع باشد.
ماهیت طلاق توافقی چیست
طلاق توافقی در واقع یک قرارداد هوشمندانه برای پایان دادن به ازدواج است. در این روش، زن و شوهر بر سر تمام مسائل مالی و غیرمالی به تفاهم میرسند و از دادگاه صرفاً تایید این توافق را میخواهند. اما این مسیر همیشه باز نیست. اگر توافق حاصل نشود یا یکی از طرفین مخالف باشد، باید از روشهای دیگر اقدام کرد. طلاق در قانون ایران مسیرهای یکطرفه و اغلب پیچیدهتری هستند که هرکس باید قبل از هر اقدامی با آنها آشنا باشد.
تفاوت اصلی با سایر طلاقها
برخلاف طلاق از طرف مرد (که مرد با پرداخت تمام حقوق مالی زن میتواند او را طلاق دهد) یا طلاق از طرف زن (که زن باید یکی از شروط ۱۲ گانه عقدنامه یا عسر و حرج خود را اثبات کند)، در طلاق توافقی، دادگاه وارد ماهیت اختلافات شما نمیشود. قاضی بررسی نمیکند که حق با چه کسی است یا چه کسی مقصر است. وظیفه دادگاه صرفاً احراز توافقات شما و صدور گواهی بر مبنای آن است. همین سادگی ظاهری، بزرگترین نقطه قوت و در عین حال، بزرگترین تلهی آن است.
پیشنیاز اساسی: توافق بر سر چیست؟
قبل از هر اقدامی، باید بر سر تکتک این موارد به یک توافق مکتوب و دقیق برسید. یک «بعداً صحبت میکنیم» یا «شفاهی حلش میکنیم» میتواند کل پروسه را به بنبست بکشاند یا بعد از طلاق برایتان یک پرونده قضایی جدید باز کند. توافقات باید شامل موارد زیر باشد:
مهریه: بخشش، دریافت یا تقسیط
مهمترین و چالشبرانگیزترین بخش توافقات، مهریه زوجه است. گزینههای شما اینها هستند:
- بذل کل مهریه: زن تمام مهریه خود را در ازای طلاق میبخشد. این بذل باید در محضر دادگاه یا دفتر اسناد رسمی ثبت شود.
- بذل بخشی از مهریه: زن بخشی از مهریه (مثلاً ۵۰ سکه از ۲۰۰ سکه) را میبخشد و برای دریافت مابقی آن توافق میکند.
- توافق بر سر نحوه پرداخت: اگر قرار است مرد مهریه را بپردازد، باید نحوه پرداخت دقیقاً مشخص شود.
- تقسیط مهریه: مثلاً توافق میشود که مرد ماهیانه یک سکه یا مبلغ مشخصی را تا استهلاک کامل بدهی بپردازد.
- پرداخت یکجای مبلغی کمتر از کل مهریه: مثلاً به جای ۱۰۰ سکه، زوجین بر پرداخت نقدی ۳۰۰ میلیون تومان به صورت یکجا توافق میکنند.
نکته عملی: اگر قرار بر بخشش مهریه است، این کار باید «در قبال طلاق» انجام شود. یعنی زن مهریه را میبخشد تا مرد راضی به طلاق شود. این ماهیت «معوض» بودن بذل، اهمیت زیادی دارد.
نفقه: گذشته، حال و ایام عده
فارغ از اینکه نفقه زن چقدر است، شامل تمام نیازهای متعارف او از جمله مسکن، خوراک، پوشاک و هزینههای درمانی است. در طلاق توافقی باید تکلیف سه نوع نفقه مشخص شود:
- نفقه معوقه (گذشته): اگر زن مدعی است که در گذشته مرد به او نفقه نداده، میتواند آن را مطالبه کند. معمولاً در طلاق توافقی، زن این حق را ساقط میکند و ادعایی نسبت به گذشته ندارد.
- نفقه حال: نفقهای که تا زمان ثبت رسمی طلاق به زن تعلق میگیرد.
- نفقه ایام عده: در طلاق توافقی از نوع خلع نوبت اول و دوم (که در ادامه توضیح میدهم)، به زن نفقه ایام عده تعلق نمیگیرد. اما اگر طلاق از نوع مبارات یا رجعی باشد (که نادر است)، نفقه عده برقرار است. معمولاً زوجین توافق میکنند که زن ادعایی در این خصوص هم ندارد.
اجرتالمثل ایام زوجیت
این حقالزحمه کارهایی است که زن در طول زندگی مشترک در منزل همسرش انجام داده و شرعاً وظیفهای در قبال آنها نداشته است (مانند آشپزی، نظافت و…). کارشناس دادگستری مبلغ آن را بر اساس سالهای زندگی مشترک و شأن زن تعیین میکند. در ۹۹ درصد پروندههای طلاق توافقی، زن با تنظیم صورتجلسه توافق، این حق خود را نیز ساقط میکند و اعلام میکند که هیچ ادعایی در این زمینه ندارد.
حضانت و ملاقات فرزندان مشترک
اگر فرزند مشترک زیر ۱۸ سال دارید، این بخش حیاتیترین قسمت توافق شماست. توافقات باید کاملاً شفاف و بدون ابهام باشد.
- حضانت با چه کسی است؟ حضانت میتواند با مادر، پدر یا حتی شخص ثالثی مانند پدربزرگ و مادربزرگ باشد.
- نحوه ملاقات طرف دیگر: زمان، مکان و مدت ملاقات باید دقیقاً مشخص شود. مثلاً: «ملاقات پدر با فرزند، از ساعت ۱۰ صبح روز پنجشنبه تا ساعت ۸ شب روز جمعه در هر هفته میباشد و پدر فرزند را از درب منزل مادر تحویل گرفته و در همان محل تحویل خواهد داد.» جملات کلی مانند «با توافق طرفین» در آینده قطعاً مشکلساز خواهد شد.
- ملاقات در تعطیلات: تکلیف تعطیلات رسمی، اعیاد و تابستان باید روشن شود. مثلاً نصف اول تعطیلات نوروز با پدر و نصف دوم با مادر.
- خروج از کشور: آیا هر یک از والدین به تنهایی حق خروج فرزند از کشور را دارد یا نیاز به رضایت کتبی طرف دیگر است؟
نفقه فرزندان
مسئولیت پرداخت نفقه فرزندان تحت هر شرایطی با پدر است (و در صورت فوت یا عدم توانایی پدر، با جد پدری). حتی اگر حضانت با مادر باشد، پدر موظف به پرداخت نفقه است. مبلغ نفقه باید به طور دقیق مشخص شود. مثلاً «ماهیانه مبلغ ۵ میلیون تومان که ابتدای هر ماه به شماره کارت فلان به نام مادر واریز میشود و این مبلغ سالیانه بر اساس شاخص بانک مرکزی ۲۰ درصد افزایش مییابد.» اگر این مبلغ مشخص نشود، دادگاه آن را به کارشناس ارجاع میدهد که پروسه را طولانی میکند.
جهیزیه و سایر اموال مشترک
لیست جهیزیه زن (سیاهه) باید مبنای توافق برای استرداد آن باشد. اگر سیاهه ندارید، باید لیست دقیقی از وسایل تهیه و امضا کنید. در مورد سایر اموال مشترک (مانند ماشینی که به نام مرد است ولی با پول مشترک خریده شده)، باید قبل از دادگاه تکلیف آنها را مشخص کنید. مثلاً توافق کنید که ماشین فروخته و مبلغ آن تقسیم شود. این توافقات باید به صورت مکتوب و با امضای دو شاهد باشد تا بعداً قابل انکار نباشد. تیم وکیل زوم همواره تاکید دارد که توافقات شفاهی در مورد اموال، هیچ اعتبار اجرایی ندارد و منشأ اختلافات بعدی خواهد بود.
توافقنامه طلاق: سندی برای تضمین آینده شما
طلاق پایان یک فصل و آغاز فصلی جدید است. توافقنامه طلاق، نقشه راه شما برای این شروع جدید است. این سند حقوقی با مشخص کردن تکلیف مسائلی مانند مهریه، حضانت فرزندان و اموال مشترک، از اختلافات آینده جلوگیری کرده و آرامش خاطر شما را تضمین میکند.
تعیین تکلیف دقیق و زمانبندی شده مهریه، نفقه و اجرتالمثل در توافقنامه، از بروز هرگونه اختلاف و تفسیر دوگانه در آینده جلوگیری میکند.
یک توافق دقیق، جزئیات حضانت و برنامه ملاقات (شامل تعطیلات و مناسبتها) را به شکلی واضح مشخص میکند تا آرامش روانی فرزندان در اولویت باقی بماند.
با تنظیم یک سند حقوقی جامع و بدون ابهام توسط وکیل، تمام توافقات شما وجهه قانونی پیدا کرده و راه را بر هرگونه دعوی یا ادعای جدید در آینده میبندد.
مراحل عملی طلاق توافقی گام به گام
حالا که بر سر همه چیز توافق کردید، باید این مسیر را طی کنید:
گام اول: ثبتنام در سامانه تصمیم
اولین و الزامیترین قدم، ثبتنام در «سامانه مداخله در بحران طلاق» یا همان سامانه تصمیم (zaman.behzisti.net) است. دیگر نمیتوانید مستقیماً به دادگاه یا دفتر خدمات قضایی مراجعه کنید. این سامانه برای شما جلسات مشاوره اجباری تعیین میکند.
- نحوه ثبتنام: یکی از زوجین یا هر دو میتوانند با اطلاعات شناسنامهای خود در این سامانه ثبتنام کنند.
- هدف: هدف قانونگذار از این جلسات، تلاش برای ایجاد صلح و سازش است.
- تعداد جلسات: معمولاً بین ۴ تا ۵ جلسه مشاوره در مراکز بهزیستی تعیین میشود.
- نتیجه: اگر مشاوران تشخیص دهند که امکان سازش وجود ندارد، گواهی عدم انصراف از طلاق صادر میکنند. این گواهی کلید ورود شما به مرحله بعد است.
نکات مهم در خصوص جلسات مشاوره قبل از طلاق توافقی
این جلسات صرفاً یک مرحلهی اداری برای رد شدن نیستند. اینجا فرصتی است که باید هوشمندانه از آن استفاده کنید:
- صادق باشید اما استراتژیک عمل کنید: با مشاور صادق باشید اما به یاد داشته باشید که هدف شما (اگر واقعاً تصمیمتان قطعی است) گرفتن گواهی عدم انصراف از طلاق است. نشان دادن اصرار بر جدایی و بیان اینکه تمام راههای ممکن را برای سازش رفتهاید و به بنبست رسیدهاید، روند را تسریع میکند.
- از این جلسات به عنوان ابزار مذاکره استفاده نکنید: مرکز مشاوره، محل چانهزنی بر سر مهریه و حضانت نیست. شما باید با توافقات نهایی شده به این جلسات بروید. مطرح کردن اختلافات در این مرحله، تنها باعث طولانیتر شدن جلسات و ارجاع به مشاورههای بیشتر میشود.
- حضور منظم داشته باشید: غیبت در جلسات، کل فرآیند را متوقف میکند. اگر یکی از طرفین غیبت کند، سامانه به طور خودکار پرونده را مسدود میکند و باید از ابتدا شروع کنید.
- حفظ آرامش و احترام: حتی اگر از همسر خود متنفر هستید، در حضور مشاور احترام را حفظ کنید. توهین و درگیری، مشاور را به این نتیجه میرساند که شما هنوز درگیر هیجانات هستید و نیاز به جلسات بیشتری برای آرام شدن دارید. حرفهای و قاطع رفتار کنید.
- گواهی عدم انصراف را سریعاً دریافت کنید: پس از آخرین جلسه، پیگیر باشید تا گواهی شما هرچه سریعتر در سامانه صادر شود. این گواهیها معمولاً اعتبار محدودی دارند و نباید زمان را از دست بدهید.
گام دوم: تنظیم و ثبت دادخواست
پس از دریافت گواهی عدم انصراف از طلاق، باید دادخواست «صدور گواهی عدم امکان سازش» را تنظیم کنید.
- تنظیم دادخواست: این کار بهتر است توسط یک وکیل انجام شود تا تمام توافقات شما به صورت دقیق و حقوقی در متن دادخواست گنجانده شود. یک اشتباه کوچک در این مرحله میتواند کل توافق را زیر سوال ببرد.
- ضمائم دادخواست:
- کپی مصدق سند ازدواج
- کپی مصدق شناسنامه و کارت ملی زوجین
- گواهی عدم انصراف از طلاق (دریافتی از مرکز مشاوره)
- توافقنامه کتبی امضا شده توسط زوجین (بسیار مهم)
- ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی: دادخواست و ضمائم آن را به یکی از این دفاتر برده و ثبت میکنید. پس از ثبت، پرونده شما به یکی از شعب دادگاه خانواده ارجاع و برایتان پیامک ارسال میشود.
گام سوم: جلسه رسیدگی در دادگاه
دادگاه خانواده یک وقت رسیدگی تعیین میکند. حضور هر دو نفر (یا وکلای آنها) در این جلسه الزامی است.
- چه اتفاقی میافتد؟ قاضی صرفاً توافقات شما را صورتجلسه میکند. از شما سوال میشود که آیا بر اساس همین توافقات خواهان طلاق هستید یا خیر. قاضی اصالت توافقنامه را بررسی کرده و اراده آزاد شما برای طلاق را احراز میکند.
- ارجاع به داوری: طبق ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده، دادگاه موضوع را به داوری ارجاع میدهد. هر یک از زوجین باید یک داور (از میان بستگان متاهل و آگاه به مسائل) معرفی کنند. اگر داور معرفی نکنید، دادگاه رأساً برایتان داور تعیین میکند. داوران نیز سعی در اصلاح رابطه دارند و در نهایت نظر خود را به دادگاه اعلام میکنند. در طلاق توافقی، نظر داوران نیز معمولاً بر عدم امکان سازش است.
- آزمایش بارداری: دادگاه زن را به یک آزمایشگاه معتمد معرفی میکند تا گواهی عدم بارداری ارائه دهد. اگر زوجه باکره باشد (با معرفی به پزشکی قانونی و اخذ گواهی) یا یائسه باشد، نیازی به این گواهی نیست.
مثال واقعی: در پروندهای، زوجین بر سر همه چیز توافق کرده بودند اما در دادگاه، زوجه اعلام کرد که بر سر استرداد یک گردنبند طلا که هدیه بوده، توافق نکردهاند. قاضی به دلیل عدم حصول توافق کامل، جلسه را تجدید کرد و پروسه چند ماه به تعویق افتاد. این نشان میدهد که توافق باید ۱۰۰٪ کامل باشد.
گام چهارم: صدور گواهی عدم امکان سازش
پس از طی این مراحل و اطمینان قاضی از توافق کامل و اصرار طرفین بر جدایی، دادگاه رأی خود را صادر میکند. این رأی، «گواهی عدم امکان سازش» نام دارد.
- مدت اعتبار: این گواهی از تاریخ ابلاغ به هر یک از طرفین، ۳ ماه اعتبار دارد. یعنی شما فقط ۳ ماه فرصت دارید که با این گواهی به دفتر طلاق مراجعه و صیغه طلاق را جاری کنید.
- قطعی بودن رأی: معمولاً در توافقنامه ذکر میشود که طرفین حق تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی را از خود ساقط کردهاند. این کار باعث میشود رأی دادگاه بدوی، قطعی شده و پروسه سریعتر طی شود. اگر این حق را ساقط نکنید، باید ۲۰ روز برای تجدیدنظرخواهی و ۲۰ روز دیگر برای فرجامخواهی صبر کنید که عملاً هدف طلاق توافقی (سرعت) را از بین میبرد.
گام پنجم: مراجعه به دفتر رسمی طلاق
آخرین مرحله، مراجعه به یکی از دفاتر ثبت طلاق با در دست داشتن مدارک زیر است:
- اصل گواهی عدم امکان سازش و دادنامه قطعی
- اصل شناسنامه و کارت ملی زوجین
- اصل سند ازدواج
- گواهی عدم بارداری (با اعتبار معمولاً یک ماهه) یا گواهی بکارت/یائسگی
در دفترخانه، سردفتر یک بار دیگر توافقات مندرج در رأی دادگاه را برای شما میخواند و پس از اجرای صیغه طلاق، سند طلاق را صادر و شناسنامهها را ممهور به مهر طلاق میکند. از این لحظه، شما رسماً از هم جدا شدهاید.
انواع طلاق توافقی و آثار حقوقی آنها
طلاق توافقی بسته به نوع بذل و شرایط انواع طلاق، میتواند یکی از این دو نوع باشد:
طلاق خُلع
وقتی زن به دلیل کراهت و تنفری که از شوهرش دارد، با بخشیدن مالی به او (که میتواند کل مهریه، بخشی از آن یا حتی مبلغی کمتر یا بیشتر باشد)، رضایت او را برای طلاق جلب میکند، طلاق از نوع «خُلع» است. این رایجترین حالت در طلاقهای توافقی است.
- ویژگی کلیدی: این طلاق در ایام عده (سه ماه و ده روز یا سه طهر)، «بائن» است. یعنی مرد حق رجوع به همسرش را ندارد.
- حق رجوع زن: اما زن میتواند در ایام عده، به آنچه بخشیده (فدیه) رجوع کند. مثلاً اگر ۱۰۰ سکه را بذل کرده، میتواند به دفتر طلاق مراجعه و اعلام کند که از بذل خود پشیمان است و مهریهاش را میخواهد.
- نتیجه رجوع زن: به محض رجوع زن به مهریه، نوع طلاق از بائن به «رجعی» تبدیل میشود و برای مرد هم حق رجوع به زندگی مشترک ایجاد میشود. این یکی از پیچیدهترین و حساسترین نکات طلاق توافقی است که بسیاری از آن بیخبرند.
طلاق مُبارات
این نوع طلاق زمانی اتفاق میافتد که کراهت و تنفر دوطرفه باشد. در این حالت، مالی که زن میبخشد نباید از میزان مهریهاش بیشتر باشد (ماده ۱۱۴۷ قانون مدنی). آثار این طلاق نیز مانند طلاق خلع است و در زمان عده، بائن محسوب میشود.
چالشها و تلههای پنهان در مسیر
طلاق توافقی آنقدرها هم هموار نیست. اینها تلههایی هستند که باید از آنها آگاه باشید:
پشیمانی یکی از طرفین در هر مرحله
تا قبل از امضای صورتجلسه در دفتر طلاق، هر یک از طرفین میتواند پشیمان شود.
- اگر در جلسات مشاوره یکی نیاید: پروسه متوقف میشود و گواهی صادر نمیشود.
- اگر در جلسه دادگاه یکی نیاید یا توافق را انکار کند: قاضی نمیتواند گواهی عدم امکان سازش صادر کند. پرونده مختومه میشود و طرف خواهان طلاق باید از راههای دیگر (طلاق یکطرفه) اقدام کند که بسیار زمانبر و دشوارتر است.
- اگر بعد از صدور رأی، یکی برای ثبت طلاق به محضر نیاید: طرف دیگر نمیتواند به تنهایی طلاق را ثبت کند. او باید به دادگاه مراجعه کرده و «الزام طرف مستنکف به حضور در دفترخانه» را درخواست کند. اگر باز هم طرف مقابل حاضر نشد، دادگاه نمایندهای برای امضا به جای او به دفترخانه میفرستد. این پروسه میتواند اعتبار ۳ ماهه گواهی را از بین ببرد.
توافقات شفاهی و مبهم
بزرگترین اشتباه، توافق شفاهی است. حافظه انسان ضعیف است و منافع، قوی. تمام توافقات باید به صورت کتبی، دقیق، با جزئیات کامل و با امضای هر دو طرف و دو شاهد باشد. جملاتی مثل «بعداً در موردش کنار میایم» یا «نفقه بچه رو هر چی لازم بود میدم» هیچ ارزشی ندارد و قطعاً باعث اختلاف میشود.
مثال واقعی: زوجی توافق شفاهی کردند که مرد پس از طلاق، خودروی خود را به نام زن بزند. پس از ثبت طلاق، مرد زیر قول خود زد. زن هیچ سند و مدرکی برای اثبات این توافق نداشت و دستش به هیچجا نرسید. تمام توافقات باید بخشی از دادخواست و رأی دادگاه باشد.
مسئله رجوع به مابذل
همانطور که توضیح داده شد، رجوع زن به مهریه بخشیده شده در ایام عده، میتواند تمام رشتههای مرد را پنبه کند.
راهکار برای مردان: برای جلوگیری از این اتفاق، میتوان از زن یک «اقرارنامه رسمی» یا «سند صلح» در دفتر اسناد رسمی گرفت که در آن زن حق رجوع خود به مابذل را ساقط میکند. یا اینکه بذل مهریه در قبال «وکالت در طلاق» باشد، نه خود طلاق. اینها تکنیکهای حقوقی پیچیدهای هستند که نیاز به مشاوره با وکیل متخصص دارد. ما در تیم وکیل زوم پروندههای متعددی داشتهایم که مرد به دلیل عدم آگاهی از این نکته، پس از طلاق مجدداً با دادخواست مطالبه مهریه از سوی همسر سابقش مواجه شده است.
حضانت فرزند بعد از ۷ سالگی
طبق راهنمای کامل حضانت فرزند بعد از طلاق، نگهداری فرزندان تا ۷ سالگی با مادر و از آن پس تا سن بلوغ (۹ سال برای دختر و ۱۵ سال برای پسر) با پدر است. اما در طلاق توافقی، شما میتوانید برخلاف این قاعده توافق کنید. مثلاً توافق کنید حضانت فرزند پسر ۱٠ سالهتان با مادر باشد. این توافق برای دادگاه معتبر و لازمالاجراست.
چالش: اگر توافق شما بر خلاف قانون باشد (مثلاً حضانت تا ابد با مادر)، طرف دیگر میتواند بعداً با استناد به «مصلحت طفل»، دادخواست «تغییر حضانت» بدهد. پس توافقات باید منطقی و قابل دفاع باشد.
مفقود شدن مدارک
گم شدن مدارک اصلی مانند شناسنامه یا سند ازدواج، میتواند روند طلاق را با تأخیر مواجه کند، اما آن را متوقف نمیکند.
- مفقودی شناسنامه: باید فوراً به اداره ثبت احوال مراجعه و برای دریافت شناسنامه المثنی اقدام کنید. تا زمان صدور المثنی، میتوانید با برگه درخواست و شماره پیگیری، به دفتر خدمات قضایی مراجعه کرده و مراحل را پیش ببرید. دادگاه ممکن است تا زمان ارائه اصل شناسنامه جدید، صدور رأی را به تعویق بیندازد.
- مفقودی سند ازدواج (عقدنامه): این مشکل رایجتر است. باید به دفتر ازدواجی که در آن عقد کردهاید مراجعه کنید و درخواست «رونوشت» سند ازدواج را بدهید. سردفتر موظف است یک کپی برابر اصل از سند که در دفاتر بایگانی شده به شما تحویل دهد. این رونوشت، اعتبار سند اصلی را دارد و برای تمام مراحل طلاق قابل استفاده است. اگر به دفتر ازدواج دسترسی ندارید (مثلاً در شهر دیگری است)، میتوانید از طریق اداره ثبت اسناد و املاک، استعلام ثبت ازدواج خود را بگیرید.
مدت زمان طلاق توافقی
این که طلاق توافقی چقدر طول میکشد از پرتکرارترین سوالات است. جواب آن به یک عامل کلیدی بستگی دارد: داشتن یا نداشتن وکیل.
- مدت زمان با وکیل (روند سریع): اگر هر دو طرف وکیل داشته باشند و توافقات کامل و بینقص باشد، یک وکیل باتجربه میتواند پرونده را در ۲۰ روز تا حداکثر ۲ ماه به نتیجه برساند. وکلا با میانبرهای قانونی، نحوه تعامل با شعب و تسریع در فرآیندهای اداری آشنا هستند.
- مدت زمان بدون وکیل (روند فرسایشی): اگر خودتان بخواهید این مسیر را بروید، باید خود را برای ۴ تا ۸ ماه دوندگی آماده کنید. دلایل این تاخیر عبارتند از:
- طولانی شدن اجباری جلسات مشاوره بهزیستی.
- اشتباه در تنظیم دادخواست و توافقنامه که منجر به صدور اخطار رفع نقص از سوی دادگاه میشود.
- عدم آشنایی با روال کاری شعبه و زمانبندیها.
- تجدید جلسات به دلیل عدم حضور یکی از طرفین یا بروز اختلاف جدید.
- معطلی برای ابلاغهای کاغذی و الکترونیکی و از دست دادن مهلتها.
زمان، در فرآیند فرساینده طلاق، یک فاکتور روانی مهم است. طولانی شدن پروسه، انرژی، پول و آرامش شما را از بین میبرد.
هزینه طلاق توافقی
هزینههای این نوع طلاق به چند بخش تقسیم میشود که باید در توافقات خود تکلیف تقسیم آن را مشخص کنید (مثلاً بالمناصفه):
- هزینههای دولتی و دادرسی:
- هزینه ثبتنام در سامانه تصمیم و جلسات مشاوره (متغیر).
- هزینه ثبت دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی (حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴).
- هزینه داوری (اگر داور از طرف دادگاه تعیین شود).
- هزینه آزمایش عدم بارداری در آزمایشگاههای معتمد.
- هزینه ثبت واقعه طلاق در دفترخانه رسمی طلاق (مبلغ مصوب سالانه).
- حقالوکاله وکیل:
- این هزینه ثابت نیست و به توافق شما با وکیل بستگی دارد. عواملی مانند پیچیدگی پرونده (وجود فرزند، اموال متعدد)، شهر محل اقامت و تجربه وکیل در تعیین مبلغ و هزینه وکیل طلاق توافقی موثر است.
- یک تصور اشتباه: برخی فکر میکنند هزینه وکیل در طلاق توافقی “هزینه اضافی” است. این نگاه سطحی است. یک وکیل خوب با جلوگیری از بخشش ناآگاهانه حقوق مالی شما (که ممکن است صدها میلیون تومان ارزش داشته باشد) و با صرفهجویی چند ماهه در زمان و آرامش روان شما، ارزشی بسیار بیشتر از حقالوکاله خود ایجاد میکند. هزینه وکیل، سرمایهگذاری برای یک جدایی امن و بیدردسر است.
طلاق توافقی فوری و تضمینی!!!
این عبارت را زیاد در تبلیغات دیدهاید. به عنوان یک وکیل صادق، باید حقیقت را به شما بگویم:
- “فوری” به چه معناست؟ در سیستم قضایی ایران، چیزی به نام طلاق سریع یا “طلاق یک روزه” یا “طلاق سه روزه” وجود ندارد. اینها شعارهای تبلیغاتی برای جذب مشتری هستند. منظور از “فوری”، انجام کار در سریعترین زمان ممکن قانونی است که همانطور که گفته شد، با داشتن وکیل متخصص حدود ۲۰ روز تا ۲ ماه است. هرکس زمانی کمتر از این را به شما وعده داد، یا از قوانین بیخبر است یا قصد فریب شما را دارد.
- “تضمینی” یعنی چه؟ در عالم حقوق، هیچ وکیلی نمیتواند نتیجه یک پرونده را “تضمین” کند، زیرا رای نهایی توسط قاضی صادر میشود. اما در طلاق توافقی، “تضمین” معنای متفاوتی دارد. تضمین در اینجا به معنای تضمین انجام صحیح و کامل تعهدات وکیل است. یعنی وکیل تضمین میکند که:
- دادخواست و توافقنامه را بینقص تنظیم کند.
- تمام مراحل را بدون نیاز به حضور شما پیگیری کند.
- پرونده را در کوتاهترین زمان ممکن قانونی به نتیجه برساند.
- از حقوق شما طبق توافقات، به طور کامل دفاع کند.
پس فریب شعارهای اغراقآمیز را نخورید. به دنبال وکیلی باشید که به جای وعدههای پوچ، به شما یک برنامه کاری شفاف و واقعبینانه ارائه دهد.
قبول وکالت طلاق توافقی از اقصی نقاط کشور
یکی از مزایای اصلی سیستم قضایی الکترونیک و نقش وکیل، از بین رفتن محدودیتهای جغرافیایی است. چه ساکن تهران باشید، چه شهرهای دیگر ایران و یا حتی خارج از کشور، روند طلاق توافقی با انتخاب وکیل مناسب، کاملاً امکانپذیر است.
- برای ساکنین شهرستانها: شما نیازی به سفر به تهران یا شهرهای بزرگ برای پیدا کردن وکیل ندارید. تیم حقوقی وکیل زوم و بسیاری از دفاتر وکالت مدرن، امکان ارائه مشاوره آنلاین و قبول وکالت به صورت غیرحضوری را فراهم کردهاند. شما میتوانید از طریق تماس تلفنی، ویدئو کنفرانس و ارسال مدارک از طریق پست یا پلتفرمهای آنلاین، به وکیل خود وکالت داده و تمام کارها را به او بسپارید.
- برای ایرانیان خارج از کشور: این بزرگترین دغدغه ایرانیان مقیم خارج است. شما برای طلاق توافقی نیازی به بازگشت به ایران ندارید. فرآیند به این صورت است:
- ثبتنام در سامانه میخک (mikhak.mfa.ir): این سامانه متعلق به وزارت امور خارجه است و پل ارتباطی شما با داخل کشور است.
- تنظیم وکالتنامه: شما در این سامانه، درخواست تنظیم وکالتنامه طلاق (با تعیین اختیارات کامل برای طلاق توافقی) به نام وکیل مورد نظر خود در ایران را ثبت میکنید.
- مراجعه به سفارت یا کنسولگری: پس از دریافت کد رهگیری، به نزدیکترین نمایندگی ایران در کشور محل اقامت خود مراجعه کرده و وکالتنامه را امضا و تایید میکنید.
- ارسال وکالتنامه برای وکیل: وکیل شما در ایران با این وکالتنامه رسمی، تمام مراحل را از ثبتنام مشاوره تا ثبت طلاق در دفترخانه، به نمایندگی از شما انجام خواهد داد.
بنابراین، دوری راه به هیچ عنوان مانعی برای انجام یک طلاق توافقی سریع و اصولی نیست.
تیتر بهینه (برای جستجو و فهم بهتر): دادخواست طلاق توافقی (صدور گواهی عدم امکان سازش)
<br>
خواهان: (نام و نام خانوادگی زوج)، فرزند…، به نشانی…
خوانده: (نام و نام خانوادگی زوجه)، فرزند…، به نشانی…
خواسته: صدور گواهی عدم امکان سازش (طلاق توافقی) به انضمام کلیه خسارات دادرسی
دلایل و منضمات:
۱. رونوشت مصدق سند نکاحیه شماره …
۲. رونوشت مصدق شناسنامه و کارت ملی زوجین
۳. گواهی عدم انصراف از طلاق صادره از مرکز مشاوره خانواده
۴. توافقنامه کتبی مورخ … (در صورت وجود)
شرح دادخواست:
ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان …
با سلام و احترام؛
به استحضار میرساند اینجانبان، خواهان و خوانده محترم، در تاریخ … به موجب عقدنامه شماره … صادره از دفتر ازدواج شماره … شهرستان …، به عقد دائم یکدیگر درآمدهایم. ثمره این ازدواج [تعداد فرزندان و جنسیت آنها دقیق ذکر شود، مثلا: یک فرزند پسر ۸ ساله / فاقد فرزند مشترک] میباشد.
نظر به بروز اختلافات و تصمیم مشترک بر پایان دادن به زندگی مشترک، دیگر امکان ادامه آن برای طرفین متصور نمیباشد. لذا ضمن اعلام کراهت طرفین نسبت به یکدیگر، توافقات خود را جهت صدور گواهی عدم امکان سازش به شرح ذیل به محضر دادگاه اعلام میداریم:
۱. مهریه: زوجه در قبال طلاق، [حالت دقیق توافق ذکر شود. مثلا: کل مهریه عندالمطالبه خود به تعداد … سکه را بذل مینماید / تعداد … سکه از مهریه خود را بذل و مابقی را دریافت مینماید / مبلغ … ریال به صورت نقدی دریافت نموده و مابقی را ابراء میکند.].
۲. نفقه و اجرتالمثل: زوجه کلیه ادعاهای خود در خصوص نفقه معوقه، نفقه ایام عده و اجرتالمثل ایام زوجیت را ساقط نموده و هیچگونه ادعایی در این خصوص ندارد.
۳. حضانت و ملاقات فرزند: حضانت فرزند/فرزندان مشترک به نام [نام فرزند] با [پدر/مادر] خواهد بود. نحوه ملاقات طرف دیگر [جزئیات دقیق زمان و مکان ملاقات ذکر شود. مثلا: از ساعت ۱۰ صبح روزهای پنجشنبه لغایت ساعت ۲۰ روزهای جمعه هر هفته میباشد].
۴. نفقه فرزند: زوج متعهد به پرداخت ماهیانه مبلغ [مبلغ دقیق به عدد و حروف] ریال بابت نفقه فرزند مشترک میباشد که در ابتدای هر ماه به شماره حساب … به نام … واریز خواهد شد.
۵. استرداد جهیزیه: جهیزیه به طور کامل به زوجه مسترد گردیده است و ایشان اقرار به دریافت آن دارد.
۶. سایر حقوق مالی: طرفین کلیه حقوق مالی متصوره و احتمالی خود (از جمله شرط تنصیف اموال) را نسبت به یکدیگر ساقط مینمایند.
نظر به مراتب فوق و با توجه به توافقات حاصله، مستند به مواد ۱۱۴۳، ۱۱۴۶ و ۱۱۴۷ قانون مدنی و مواد ۲۵ و ۲۶ قانون حمایت خانواده، تقاضای ارجاع امر به داوری و سپس صدور گواهی عدم امکان سازش جهت ثبت رسمی واقعه طلاق مورد استدعاست. ضمناً طرفین حق هرگونه تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی را از خود اسقاط مینمایند.
با تشکر و تجدید احترام
امضای زوج و زوجه
نمونه دادخواست ۲: طلاق توافقی با اعمال وکالت در طلاق (وکالتنامه طلاق)
تیتر بهینه (برای جستجو و فهم بهتر): دادخواست طلاق از طرف زوجه با استناد به وکالت در طلاق
<br>
خواهان: (نام و نام خانوادگی زوجه)، به وکالت از (نام و نام خانوادگی وکیل دادگستری)، به نشانی دفتر وکالت…
خوانده: (نام و نام خانوادگی زوج)، به نشانی…
خواسته: صدور حکم طلاق (گواهی عدم امکان سازش) به استناد وکالتنامه رسمی طلاق
دلایل و منضمات:
۱. رونوشت مصدق سند نکاحیه شماره …
۲. رونوشت مصدق شناسنامه و کارت ملی زوجه (موکله)
۳. وکالتنامه رسمی طلاق به شماره … صادره از دفتر اسناد رسمی شماره …
۴. وکالتنامه وکیل دادگستری
شرح دادخواست:
ریاست محترم دادگاه خانواده
با سلام و احترام؛
به وکالت از خواهان محترم، خانم …، به استحضار میرساند ایشان به موجب عقدنامه شماره … مورخ … در دفتر ازدواج شماره … به عقد دائم خوانده محترم، آقای …، درآمدهاند.
حسب مفاد وکالتنامه رسمی بلاعزل به شماره … مورخ … تنظیمی در دفتر اسناد رسمی شماره … شهرستان …، خوانده محترم (زوج) به خواهان (زوجه) وکالت تام و بلاعزل اعطا نموده تا ایشان بتواند با انتخاب وکیل دادگستری و با قبول بذل [دقیقاً همان چیزی که در وکالتنامه آمده است، مثلاً: بذل کل مهریه / بذل بخشی از مهریه / بذل یک سکه طلا] از جانب خود، خود را مطلقه نماید.
لذا اینجانب، وکیل دادگستری، به وکالت از زوجه و همچنین با استفاده از اختیارات تفویضی در وکالتنامه مذکور، به وکالت از زوج، مراتب را جهت اعمال حق طلاق اعلام میدارم. موکله (زوجه) در قبال اعمال این وکالت، [میزان بذل دقیقاً ذکر شود] را بذل مینماید و اینجانب به وکالت از زوج، این بذل را قبول میکنم. همچنین سایر حقوق مالی زوجه از جمله نفقه و اجرتالمثل ساقط گردیده است.
با عنایت به مراتب فوق و با توجه به تحقق شرایط مندرج در وکالتنامه، تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش (حکم طلاق) جهت اجرای صیغه طلاق و ثبت رسمی آن مورد استدعاست.
با سپاس فراوان
امضای وکیل دادگستری
چرا وکیل طلاق توافقی یک هزینه نیست، یک سرمایهگذاری هوشمندانه است؟
داشتن وکیل طلاق توافقی در تهران فقط برای سرعت بخشیدن به پرونده نیست؛ بلکه برای تضمین امنیت حقوقی آینده شماست. یک وکیل متخصص، توافقنامهای “ضد گلوله” و بدون ابهام تنظیم میکند، از بخشش ناآگاهانه حقوق مالی شما (مانند مهریه و اجرتالمثل) جلوگیری کرده و با پیشبینی چالشهای آینده (مانند رجوع به مهریه یا اختلافات حضانت)، راه را بر درگیریهای قضایی بعدی میبندد. در نهایت، هزینه وکیل در برابر آرامش روانی، صرفهجویی در زمان و حفظ کامل حقوق مالی شما، یک سرمایهگذاری ضروری و منطقی است.
جمعبندی و توصیه حقوقی
طلاق توافقی سریعترین راه است، اما لزوماً امنترین راه نیست. امنیت آن به دقت و هوشمندی شما در تنظیم توافقات بستگی دارد. قبل از امضای هر سندی، با یک متخصص مشورت کنید. تیم وکیل زوم توصیه میکند که احساسات را کنار بگذارید و منطقی تصمیم بگیرید.
جدایی ۲۰ روزه شما، با مهندسی توافق وکیل زوم تضمین میشود.
طلاق توافقی نباید بیش از چند هفته طول بکشد. ما با تنظیم یک توافق جامع و دقیق، ریشه اختلافات بعدی را میخشکانیم و فرآیند اداری را بدون نیاز به حضور شما مدیریت میکنیم. تخصص ما، حذف موانع و اجرای سریع و مطمئن طلاق است؛ سندی که در آینده ابهامی باقی نگذارد.
- هدف جلسه اول: تشخیص دقیق مسئله و شفافسازی مسیر پیش رو.
سوالات متداول درباره طلاق توافقی
تکلیف شرط تنصیف اموال (شرط ضمن عقد) در طلاق توافقی چه میشود؟
این شرط زمانی اجرا میشود که طلاق به درخواست مرد باشد و زن مقصر نباشد. در طلاق توافقی، چون طلاق با توافق طرفین است، این شرط معمولاً منتفی است و زن در توافقنامه این حق را از خود ساقط میکند.
مدارک لازم برای طلاق توافقی چیست؟
شناسنامه و کارت ملی هر دو نفر، عقدنامه (سند ازدواج) و توافقنامه درباره مسائل مالی و فرزندان.
روند انجام طلاق توافقی چگونه است؟
ابتدا توافقنامه نوشته میشود، سپس به سامانه “تصمیم” مراجعه و وقت مشاوره گرفته میشود، پس از جلسات مشاوره و دریافت گواهی عدم سازش به دادگاه و در نهایت برای اجرای صیغه طلاق به دفترخانه طلاق مراجعه میشود.
مدت زمان طلاق توافقی چقدر است؟
در شرایط معمول، از شروع تا پایان کار معمولاً بین 4 تا 6 ماه طول میکشد؛ اما بسته به شلوغی دادگاه یا مشاورهها ممکن است بیشتر شود.
اگر یکی از طرفین بعد از توافق پشیمان شود، چه میشود؟
تا قبل از ثبت رسمی طلاق، هر کدام از زوجین میتواند از توافق منصرف شود و مراحل متوقف میشود.
آیا زن و شوهر میتوانند درباره مهریه و حضانت توافق دلخواه کنند؟
بله، درباره مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزند هر توافقی که با رضایت باشد، معتبر است و دادگاه بر همان اساس حکم میدهد.
اگر بعد از طلاق، پدر نفقه فرزند را نپردازد چه باید کرد؟
مادر (یا هرکس که حضانت با اوست) میتواند به دادگاه مراجعه کرده و از طریق اجرای احکام، پدر را ملزم به پرداخت نفقه کند. عدم پرداخت نفقه فرزند، جنبه کیفری نیز دارد و میتواند منجر به مجازات حبس شود.
آیا بعد از طلاق توافقی میتوان جهیزیه را پس گرفت؟
بله. استرداد جهیزیه حق قانونی زن است و توافق بر سر آن بخشی از پروسه طلاق توافقی است. اگر مرد مانع شود، زن میتواند دادخواست استرداد جهیزیه بدهد.
۲ دیدگاه دربارهٔ «طلاق توافقی»
سلام خسته نباشید برای طلاق توافقی اگه به وکلاتون وکالت بدیم دیگه نیازی به حضور در جلسات مشاوره بهزیستی نیست؟
درود بر شما خیر دیگه نیازی به برگزاری جلسات مشاوره نیست و بلافاصله پرونده به دادگاه ارجاع میشه.