در دنیای دیجیتال امروز، هر کلیک میتواند شما را با یک تهدید سایبری، از کلاهبرداری مالی تا هتک حیثیت، روبرو کند. پلیس فتا، بازوی تخصصی و قدرتمند نیروی انتظامی، برای مقابله با همین جرایم ایجاد شده است. آگاهی از نحوه عملکرد این نهاد و مسیر صحیح شکایت، کلید احقاق حق شماست. به عنوان وکلای متخصص جرایم سایبری در مجموعه وکیل زوم، این راهنمای جامع را برای حمایت از شما تدوین کردهایم.
پلیس فتا چیست؟
شاید نام «پلیس فتا» را بارها شنیده باشید، اما درک دقیق جایگاه حقوقی و فلسفه تأسیس آن، اولین گام برای استفاده صحیح از ظرفیتهای این نهاد است. “فتا” مخفف عبارت «فضای تولید و تبادل اطلاعات» است. پلیس فتا به عنوان یک پلیس تخصصی، در بهمن ماه سال ۱۳۸۹ و در پی ضرورتهای ناشی از گسترش جرایم در بستر اینترنت و فضای سایبری، زیر نظر فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) تأسیس شد.
وظایف اصلی و فلسفه وجودی
وظیفه اصلی پلیس فتا، تأمین امنیت و صیانت از ارزشها، منافع و زیرساختهای حیاتی کشور در فضای مجازی است. این وظایف در سه حوزه کلان قابل تعریف هستند:
- پیشگیری: اطلاعرسانی، آموزش عمومی و ارائه هشدارهای امنیتی برای کاهش آسیبپذیری کاربران.
- کشف: شناسایی و کشف جرایم سایبری با استفاده از ابزارهای فنی و کارشناسان متخصص.
- مقابله: برخورد قانونی با مجرمان سایبری و جمعآوری ادله دیجیتال برای ارائه به مراجع قضایی.
جایگاه قانونی به عنوان ضابط دادگستری
مهمترین نکته حقوقی که باید بدانید این است که پلیس فتا، «ضابط خاص دادگستری» محسوب میشود. این به چه معناست؟ طبق قانون آیین دادرسی کیفری، ضابطان دادگستری افرادی هستند که تحت نظارت و تعلیمات دادستان، وظیفه کشف جرم، بازجویی مقدماتی، حفظ آثار و دلایل جرم و جلوگیری از فرار متهم را بر عهده دارند. “خاص” بودن پلیس فتا به این معناست که حوزه اختیارات آنها محدود به جرایمی است که در قانون برایشان تعریف شده، یعنی جرایم رایانهای و سایبری.
بنابراین، پلیس فتا به صورت خودسرانه عمل نمیکند. هرگونه اقدام این نهاد، از رصد و شناسایی گرفته تا جمعآوری اطلاعات و دستگیری متهم، باید با دستور و تحت نظارت مقام قضایی (معمولاً دادستان یا بازپرس دادسرای جرایم رایانهای) صورت گیرد. گزارشهای کارشناسی تهیهشده توسط پلیس فتا، به عنوان نظر کارشناسی و بخشی از ادله پرونده، در دادسرا و دادگاه مورد استناد قرار میگیرد.
صلاحیت و حوزه اختیارات پلیس فتا: چه جرایمی را میتوان گزارش داد؟
صلاحیت پلیس فتا بسیار گسترده است و تقریباً تمام جرایمی را که به نحوی در فضای سایبری (اینترنت، شبکههای اجتماعی، پیامرسانها، سامانههای رایانهای و مخابراتی) رخ میدهند، پوشش میدهد. در ادامه، به دستهبندی کاربردی این جرایم میپردازیم:
جرایم مالی و کلاهبرداریهای اینترنتی
این دسته، پرتکرارترین نوع جرایم مالی آنلاین است. از نگاه ما در وکیل زوم، سرعت عمل در گزارش این جرایم برای ردیابی تراکنشها کاملاً حیاتی است. آشنایی دقیق با مصادیق و روشهای پیگیری قانونی، اولین گام برای احقاق حق شماست. مهمترین انواع این جرایم عبارتند از:
- فیشینگ (Phishing): ساخت صفحات جعلی پرداخت یا درگاههای اینترنتی برای سرقت اطلاعات کارت بانکی.
- برداشت غیرمجاز از حساب: دسترسی غیرمجاز به حساب و انتقال وجه بدون اطلاع شما.
- کلاهبرداری در خرید آنلاین: دریافت وجه برای کالایی که هرگز ارسال نمیشود یا ارسال کالای تقلبی (مانند کلاهبرداری در سایتهای آگهی و صفحات اینستاگرامی).
- سایتهای شرطبندی و قمار آنلاین: که خود بستری برای جرایم مالی متعدد هستند.
هر یک از این موارد، مصداق بارز کلاهبرداری اینترنتی و جرایم رایانهای محسوب شده و از طریق دادسرای جرایم رایانهای و پلیس فتا قابل پیگیری هستند.
جرایم علیه حیثیت، اخلاق و حریم خصوصی
این جرایم میتوانند آسیبهای روحی و اجتماعی شدیدی به قربانیان وارد کنند.
- نشر اکاذیب و افترا: انتشار مطالب دروغ و نسبت دادن اعمال مجرمانه به دیگران در فضای مجازی.
- توهین، فحاشی و قذف: استفاده از الفاظ رکیک و توهینآمیز در کامنتها، پیامهای خصوصی یا پستها.
- تهدید و اخاذی آنلاین: تهدید به انتشار تصاویر خصوصی، اطلاعات شخصی یا آسیب رساندن به فرد یا خانوادهاش به منظور کسب منفعت مالی یا غیرمالی (باجگیری دیجیتال).
- انتشار محتوای مستهجن یا ترویج فساد و فحشا.
- هک کردن و دسترسی غیرمجاز: نفوذ به حسابهای کاربری شبکههای اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام و…)، ایمیل یا سامانههای شخصی.
- انتشار دادههای خصوصی: افشای تصاویر، ویدئوها، اطلاعات شخصی یا خانوادگی افراد بدون رضایت آنها.

جعل و سرقت هویت دیجیتال
- جعل رایانهای: ساخت یا تغییر دادهها و اسناد دیجیتال (مانند ساخت رسید جعلی پرداخت).
- سرقت هویت: ایجاد حسابهای کاربری جعلی با نام و تصاویر دیگران به منظور سوءاستفاده یا تخریب شخصیت آنها.
سایر جرایم تخصصی
- جاسوسی رایانهای، تروریسم سایبری، تخریب و اخلال در دادهها یا سامانههای رایانهای و مخابراتی، و فروش کالاهای غیرمجاز و ممنوعه در بستر اینترنت.
نکته مهم این است که حتی اگر بخشی از جرم در دنیای فیزیکی و بخشی دیگر در فضای مجازی رخ داده باشد (مثلاً تهدید در تلگرام و سپس اقدام فیزیکی)، پلیس فتا در بخش سایبری آن صالح به رسیدگی است.
مراحل دقیق و قانونی ثبت شکایت در پلیس فتا
این بخش، کلیدیترین قسمت مقاله است. بسیاری از شهروندان به اشتباه تصور میکنند که برای شکایت باید مستقیماً به ساختمان پلیس فتا مراجعه کنند. در حالی که مسیر قانونی، متفاوت و دقیق است. عدم رعایت این مسیر، منجر به اتلاف وقت و سردرگمی شما خواهد شد.
گام اول: ثبتنام و احراز هویت در سامانه ثنا (الزامی)
قبل از هر اقدامی، شما باید در سامانه ثنا (Sana.adliran.ir) ثبتنام کنید. ثنا، سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی است و تمام اوراق قضایی پرونده شما (مانند احضاریه، قرارها و رأی دادگاه) از این طریق به شما ابلاغ میشود. بدون ثبتنام در ثنا، امکان ثبت شکوائیه وجود ندارد. این کار را میتوانید به صورت آنلاین یا با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام دهید.
گام دوم: تنظیم شکوائیه و مراجعه به دادسرای جرایم رایانهای
برخلاف تصور عمومی، شروع فرآیند شکایت از طریق دادسرا است، نه پلیس فتا. شما باید یک شکوائیه تنظیم کنید. در این شکوائیه، باید مشخصات خودتان (شاکی)، شرح کامل و دقیق ماجرا، و در صورت امکان، مشخصات طرف مقابل (مشتکیعنه) را ذکر کنید. اگر هویت مجرم را نمیدانید، میتوانید علیه «شخص یا اشخاص ناشناس» شکایت کنید.
سپس با در دست داشتن کارت ملی و متن شکوائیه، به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و شکایت خود را ثبت میکنید. این دفتر، شکایت شما را به دادسرای صالح (معمولاً دادسرای ویژه جرایم رایانهای در مراکز استانها یا دادسرای عمومی در شهرستانها) ارسال میکند.
گام سوم: جمعآوری و ارائه مستندات محکم
همزمان با تنظیم شکوائیه، باید تمام مدارک و مستندات خود را جمعآوری کنید. این مدارک، ستون فقرات پرونده شما هستند.
- اسکرینشات (تصویر از صفحه): از تمام صفحات چت، کامنتهای توهینآمیز، پروفایل فرد مجرم، صفحه جعلی و… اسکرینشات تهیه کنید. نکته حقوقی مهم: سعی کنید در اسکرینشاتها، آدرس صفحه (URL) و تاریخ و ساعت سیستم شما نیز مشخص باشد تا اعتبار بیشتری داشته باشند.
- رسیدهای بانکی و تراکنشها: در جرایم مالی، رسیدهای پرداخت و شماره پیگیری تراکنشها مهمترین مدرک شما هستند.
- آدرس URL: آدرس دقیق سایت، پروفایل شبکه اجتماعی یا کانال تلگرامی را کپی و ذخیره کنید.
- هرگونه اطلاعات دیگر: شماره تماس، شماره کارت یا هر اطلاعات دیگری که از مجرم در اختیار دارید.
گام چهارم: ارجاع پرونده از دادسرا به پلیس فتا
پس از ثبت شکایت شما در دادسرا، بازپرس پرونده دستورات لازم را صادر میکند. یکی از این دستورات، ارجاع پرونده به پلیس فتا برای انجام تحقیقات فنی و تخصصی است. در این مرحله است که پلیس فتا به صورت رسمی وارد پرونده شما میشود. کارشناسان فتا با استفاده از ابزارهای فنی، به ردیابی مجرم، شناسایی هویت او، تحلیل ادله دیجیتال و تهیه یک گزارش کامل برای بازپرس میپردازند.
آیا میتوان مستقیم به پلیس فتا مراجعه کرد؟
بله، اما با یک تفاوت مهم. شما میتوانید برای گزارشدهی فوری یا دریافت مشاوره به سایت پلیس فتا (بخش گزارشات مردمی) یا شماره تلفن مرکز فوریتهای سایبری مراجعه کنید. این کار برای جلوگیری از تداوم جرم یا راهنمایی گرفتن بسیار مفید است. اما این گزارش به منزله ثبت رسمی شکایت قضایی و تشکیل پرونده نیست. برای اینکه پرونده شما مسیر قانونی خود را طی کند و به نتیجه برسد، حتماً باید از طریق دادسرا اقدام نمایید.

نقش وکیل متخصص جرایم سایبری در پرونده شما
شاید بپرسید با وجود پلیس فتا، چه نیازی به وکیل است؟ به عنوان عضوی از تیم وکیل زوم که روزانه با این پروندهها سروکار داریم، میتوانم با قاطعیت بگویم که حضور یک وکیل متخصص میتواند تفاوت بین موفقیت و شکست پرونده شما باشد.
- تنظیم شکوائیه حرفهای: وکیل یک شکوائیه دقیق، مستدل و حقوقی تنظیم میکند که از رد شدن شکلی آن جلوگیری کرده و ذهن مقام قضایی را به درستی به سمت جرم هدایت میکند.
- راهنمایی در جمعآوری ادله: وکیل به شما میگوید کدام مدارک معتبرتر هستند و چگونه آنها را به شکلی جمعآوری کنید که در دادگاه قابل استناد باشند.
- پیگیری مستمر پرونده: وکیل به طور مداوم پرونده را در دادسرا و پلیس فتا پیگیری کرده و روند تحقیقات را تسریع میبخشد.
- دفاع تخصصی در دادگاه: دفاع از شما در برابر قاضی و ارائه لایحههای حقوقی قوی، امری کاملاً تخصصی است.
- مطالبه خسارت: علاوه بر مجازات کیفری مجرم، وکیل میتواند دادخواست حقوقی برای مطالبه تمام خسارات مادی و معنوی وارد شده به شما را نیز ارائه دهد.
اطلاعات تماس و راههای ارتباطی کلیدی با پلیس فتا
آگاهی از راههای ارتباطی صحیح، به شما در مواقع اضطراری کمک شایانی میکند:
- شماره تماس سراسری فوریتهای سایبری پلیس فتا: ۰۹۶۳۸۰
این شماره به صورت ۲۴ ساعته و از سراسر کشور در دسترس است. شما میتوانید برای دریافت مشاوره فوری، گزارش جرایم در حال وقوع (مانند یک درگاه پرداخت جعلی فعال) و دریافت راهنماییهای اولیه با این مرکز تماس بگیرید.
- وبسایت رسمی پلیس فتا: cyberpolice.ir
این سایت منبع اصلی اطلاعات، هشدارها و آموزشهای پلیس فتا است. مهمترین بخش آن برای شما، قسمت «گزارشات مردمی» است. شما میتوانید تخلفات را به صورت آنلاین در این بخش ثبت کنید تا توسط کارشناسان بررسی شود. مجدداً تأکید میشود این گزارش جایگزین شکایت رسمی در دادسرا نیست.
- آدرس پلیس فتا تهران (برای مراجعه حضوری):
مرکز اصلی پلیس فتای تهران بزرگ در آدرس تهران، انتهای خیابان مطهری، بعد از تقاطع شریعتی، ابتدای خیابان شهدای ناجا قرار دارد. ساعات کاری معمولاً اداری (۸ صبح تا ۱۴) است. به یاد داشته باشید که مراجعه حضوری به این مرکز بیشتر برای پیگیری پروندهای است که قبلاً از طریق دادسرا ارجاع شده یا برای دریافت مشاوره حضوری است، نه برای ثبت شکایت اولیه.
نقش پیشگیرانه و آموزشی پلیس فتا
فراتر از کشف جرم، یکی از ارزشمندترین خدمات پلیس فتا، فعالیتهای آموزشی و پیشگیرانه آن است. این نهاد به طور مداوم از طریق وبسایت رسمی، رسانهها و شبکههای اجتماعی، هشدارهایی در مورد جدیدترین شگردهای کلاهبرداران سایبری منتشر میکند. دنبال کردن این هشدارها و افزایش دانش سایبری خود و خانوادهتان، بهترین و کمهزینهترین راه برای در امان ماندن از گزند مجرمان است.
جمعبندی و توصیه حقوقی
در برابر جرایم سایبری، خونسرد باشید، مدارک را با دقت مستند کنید و سریعاً از طریق دادسرا اقدام قانونی نمایید. از درگیری یا مذاکره با مجرم بپرهیزید. برای یک شکایت اصولی و پیگیری موثر، تیم حقوقی وکیل زوم همراه شماست.
سوالات متداول درباره پلیس فتا
آیا برای شکایت از جرایم سایبری حتماً باید وکیل داشته باشم؟
خیر، داشتن وکیل الزامی نیست. اما با توجه به پیچیدگیهای فنی و حقوقی این جرایم، حضور یک وکیل متخصص میتواند شانس موفقیت شما را به شدت افزایش دهد و از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری کند.
اگر هویت فرد کلاهبردار یا مجرم را ندانم، باز هم میتوانم شکایت کنم؟
بله. شما میتوانید شکوائیه خود را علیه «شخص/اشخاص ناشناس» تنظیم کنید. وظیفه اصلی پلیس فتا و دادسرا، شناسایی هویت مجرم از طریق ردیابیهای فنی و دیجیتال است.
پیگیری یک شکایت در پلیس فتا به طور متوسط چقدر زمان میبرد؟
زمان رسیدگی به پروندهها بسیار متغیر است و به عواملی مانند پیچیدگی جرم، حجم مدارک، و سرعت همکاری نهادهای دیگر (مانند بانکها یا اپراتورهای مخابراتی) بستگی دارد. این فرآیند میتواند از چند هفته تا چندین ماه به طول بینجامد.
آیا میتوانم کل فرآیند شکایت را به صورت آنلاین انجام دهم؟
خیر. شما میتوانید گزارش اولیه تخلف را از طریق سایت پلیس فتا به نشانی cyberpolice.ir ثبت کنید، اما برای تشکیل پرونده قضایی و پیگیری رسمی، حتماً باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، شکوائیه خود را به دادسرا ارسال نمایید.
آیا پلیس فتا پول کلاهبرداری شده را به حساب من برمیگرداند؟
وظیفه اصلی پلیس فتا، شناسایی مجرم و جمعآوری ادله برای اثبات جرم است. پس از صدور رأی قطعی دادگاه و محکومیت متهم، شما باید از طریق واحد «اجرای احکام» دادگستری برای بازپسگیری پول خود اقدام نمایید.
مهمترین مدرک برای اثبات یک کلاهبرداری اینترنتی چیست؟
در جرایم مالی، مهمترین مدارک شامل رسید تراکنش بانکی (که حاوی شماره پیگیری، تاریخ و مبلغ است) و اسکرینشات از صفحه چت یا آگهی که در آن بر سر کالا و مبلغ توافق کردهاید، میباشد.







۴ دیدگاه دربارهٔ «پلیس فتا تهران: شکایت از جرایم سایبری»
من سه شنبه ۶۰۰۰۰۰۰۰تومن پول واریز کردم برای آموزش تدریس خصوصی برنامه نویسی و طراحی صفحات وب و الان سه روزه که موبایلشون خاموش کرده موبایل دزد و کلاهبردار.
لطفا هر چه سریعتر این هکر کلاه سیاه و اخاذ و قاتل و دزد و شیاد که به سویچهای میلیارد تومانی مخابرات آسیب وارد می کند را دستگیر و اعدام کنید. با تشکر فراوان
سلام و درود طبق راهنماییهای این مقاله نسبت به شکایت از کلاهبردار اقدام نمایید.
با عرض سلام ممنون از سایت خوبتون بهترین مطالب حقوقی رو اینجا میخونم
سلام و درود خیلی خوشحالم از رضایت شما باعث افتخاره.